Kariotyp to zestaw chromosom贸w charakterystyczny dla danego cz艂owieka, wyst臋puj膮cy w ka偶dej j膮drzastej kom贸rce organizmu. Badanie cytogenetyczne (badanie kariotypu) polega na okre艣leniu liczby jak i struktury chromosom贸w u danego cz艂owieka. W efekcie badania cytogenetycznego uzyskiwany jest kariotyp, czyli obraz chromosom贸w, kt贸re znajduj膮 si臋 w ka偶dej kom贸rce naszego cia艂a zawieraj膮cej j膮dro kom贸rkowe (z wyj膮tkiem kom贸rek p艂ciowych: plemnik贸w i kom贸rek jajowych).
Skutki kliniczne aberracji chromosomowych:
• Wyst臋powanie samoistnych poronie艅
• Niep艂odno艣膰
• Zespo艂y wad rozwojowych zar贸wno u dzieci 偶ywo jak i martwo urodzonych
• Zaburzenia r贸偶nicowania p艂ci, zwykle z wsp贸艂istnieniem wad somatycznych
Czym jest kariotyp
Kariotyp to zestaw chromosom贸w, w kt贸rych znajduje si臋 kwas dezoksyrybonukleinowy (DNA) zawieraj膮cy informacj臋 genetyczn膮 o budowie ca艂ego cia艂a cz艂owieka, a tak偶e jego rozwoju od pocz臋cia a偶 do zgonu. Jest on nawini臋ty na tak zwane "bia艂kowe paciorki", kt贸re s膮 wielokrotnie zwini臋te. To one tworz膮 w艂a艣nie chromatyn臋 a z niej chromosomy. Na pocz膮tku cyklu kom贸rkowego chromosomy ulegaj膮 silnej kondensacji i w okre艣lonym stadium podzia艂owi kom贸rki (metafaza). W tym czasie mo偶na je zobaczy膰 pod mikroskopem 艣wietlnym.
Ka偶da kom贸rka cia艂a u zdrowego cz艂owieka powinna zawiera膰 zestaw 22 par chromosom贸w cia艂a ( tzw. autosom贸w) oraz 2 chromosomy p艂ciowe. Kobiety maj膮 zestaw 2 chromosom贸w p艂ciowych X (zapis XX) a m臋偶czy藕ni posiadaj膮 jeden chromosom Y i X ( zapis XY). W sumie ka偶dy zdrowy cz艂owiek posiada 46 chromosom贸w w jednej kom贸rce. Ka偶dy chromosom ma dwa ramiona kr贸tkie oraz dwa d艂ugie po艂膮czone ze sob膮 centromerem. U cz艂owieka jest ich 23 pary i ka偶d膮 z nich mo偶na rozpozna膰 na podstawie wielko艣ci ramion chromosomu, jego kszta艂tu wyznaczonego przez po艂o偶enie centromeru, a tak偶e charakterystycznego wzoru poprzecznych pr膮偶k贸w.
Badanie kariotypu a nawracaj膮ce poronienia
W przypadku wyst臋powania cz臋stych poronie艅 samoistnych (szczeg贸lnie w I trymestrze ci膮偶y) badanie kariotypu jest konieczne poniewa偶 w co 20 przypadku (4-6%) u jednego z partner贸w, spo艣r贸d par z poronieniami nawracaj膮cymi, stwierdza si臋 nosicielstwo zr贸wnowa偶onej strukturalnej aberracji chromosomowej. Je艣li opr贸cz poronienia wyst膮pi艂a ci膮偶a zako艅czona porodem martwym albo urodzeniem dziecka z wadami rozwojowymi, ryzyko nosicielstwa aberracji chromosomowej u jednego z partner贸w jest wy偶sze i wynosi nawet 16%. Badanie cytogenetyczne u obojga partner贸w powinno by膰 te偶 przeprowadzone ju偶 po jednym porodzie martwym (nawet w贸wczas, gdy u p艂odu nie stwierdzono schorzenia o pod艂o偶u genetycznym).
Badanie kariotypu a niep艂odno艣膰
W praktyce klinicznej, za niep艂odn膮 uznaje si臋 par臋, u kt贸rej nie dochodzi do ci膮偶y po roku regularnego wsp贸艂偶ycia p艂ciowego bez stosowania 艣rodk贸w antykoncepcyjnych. Niep艂odno艣膰 mo偶e mie膰 r贸偶ne przyczyny, w tym tak偶e genetyczne. W trakcie wizyty w Poradni Genetycznej oboje partnerzy powinni mie膰 wykonane badanie kariotypu. Jest ono konieczne, poniewa偶 w kilku procentach przypadk贸w u jednego z partner贸w, spo艣r贸d par z niep艂odno艣ci膮, stwierdza si臋 aberracj臋 chromosomow膮. Mog膮 to by膰 aberracje chromosom贸w p艂ci (np. zesp贸艂 Klinefeltera u m臋偶czyzn, zesp贸艂 Turnera u kobiet), b膮d藕 aberracje chromosom贸w autosomowych (inwersja, duplikacja, nosicielstwo zr贸wnowa偶onej translokacji chromosomowej). Nosicielstwo translokacji mo偶e powodowa膰 zaburzenia w procesie produkcji gamet (zaburzenia spermatogenezy lub oogenezy) prowadz膮c do niep艂odno艣ci
Artyku艂 napisany przez Og贸lnopolskie Laboratorium Genetyczne testDNA specjalizuj膮ce si臋 w testach genetycznych oraz ustaleniu ojcostwa i pokrewie艅stwa







B膮d藕 pierwsza - Napisz komentarz