- U dzieci zapalenie płuc najczęściej występuje do 5 roku życia. Roczną zapadalność w tej grupie wiekowej ocenia się na 35-45 przypadków na 1000 populacji. Ponad połowa z nich wymaga leczenia w szpitalu. Zapalenia płuc spowodowane przez Streptococcus pneumoniae (zwany jest także dwoinką zapalenia płuc) to najważniejsza przyczyna śmierci i hospitalizacji, której można zapobiec szczepiąc osoby z grup ryzyka - mówi dr n. med. Tadeusz M. Zielonka, Katedra i Zakład Medycyny Rodzinnej Warszawski Uniwersytet Medyczny.
- W Kielcach, gdzie już szósty rok (od 2006 r.) Urząd Miasta realizuje program bezpłatnych szczepień przeciwko pneumokokom dla dzieci do 2 r.ż. - najpierw szczepionką 7-walentną, a potem jej szerszym odpowiednikiem 13-walentną - zaobserwowano w tej grupie spadek liczby hospitalizacji z powodu zapaleń płuc o 65%1.* Dowodzi to skuteczności stosowanej szczepionki w redukcji pneumokokowego zapalenia płuc u dzieci – mówi dr Marian Patrzałek, koordynator akcji profilaktycznej, Oddział Infekcyjno-Neurologiczny i Leczenia Padaczek w Wojewódzkim Szpitalu Dziecięcym.
Dostępne na rynku szczepionki skoniugowane zawierają różną liczbę serotypów pneumokoków, wywołujących inwazyjne, czyli najcięższe postaci chorób pneumokokowych (zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, bakteriemię zwaną sepsą, zapalenie płuc z bakteriemią). Szczepionka 13-walentna zapewnia najszerszą ochronę dzieci, gdyż posiada o trzy serotypy więcej niż 10- walentna (są to: 3, 6A, 19A); w tym zawiera wielocukier otoczkowy szczepu 19A,2,3 jednego z najbardziej niebezpiecznych – często opornego na penicylinę i często wielolekoopornego4,5,6 oznacza to, że lekarz może nie być w stanie pokonać zakażenia przy użyciu nawet kilku różnych antybiotyków.
Sytuacja epidemiologiczna jest dynamiczna - bakterie mutują się, „wytwarzają” i pozyskują nowe mechanizmy oporności na różne leki, a te oporne rozprzestrzeniają się w błyskawicznym tempie.7
- Z niepokojem przyglądamy się pneumokokom. Aktualnie, są one najgroźniejsze w grupie patogenów pozaszpitalnych, ze względu na narastającą oporność na penicylinę i makrolidy, a także na tzw. nowe fluorochinolony, oraz na antybiotyki „ostatniej szansy” (cefalosporyny III generacji), zwłaszcza w leczeniu zakażeń inwazyjnych – mówi prof. Waleria Hryniewicz, Krajowy Konsultant ds. Mikrobiologii Lekarskiej. – Wg informacji z naszego ośrodka, w 2010 roku serotyp 3 był jednym z dominujących pod względem częstości występowania u dzieci poniżej 5 r.ż.
W Europie obserwujemy także wzrost zakażeń wywołanych serotypem 19A.Serotyp 19A może stanowić przyczynę aż 40%8 zapaleń płuc z powikłaniami. Jest także coraz częściej przyczyną ciężkich zakażeń inwazyjnych. W grupie dzieci do 5 r.ż. odpowiada za 25-29%9,10 wszystkich przypadków zakażeń pneumokokowych.
- To, że trzeba zabezpieczać dzieci przed pneumokokami, to rzecz dla nas oczywista. Pediatryczny Zespół Ekspertów ds. Programu Szczepień Ochronnych przy Ministrze Zdrowia jako najpilniejszą zmianę w kalendarzu szczepień obowiązkowych wskazuje szczepienia przeciw pneumokokom dzieci do 2 roku życia. Ważne jest jednak także to, by ochrona ta była najpełniejsza z możliwych dostępnych. Obecnie zapewnia ją szczepionka zawierająca 13 szczepów – mówi prof. Ewa Bernatowska, kierownik Oddziału Immunologii Centrum Zdrowia Dziecka, ekspert WHO, wiceprzewodnicząca PZEdsPSO.
- Dzieci z grupy wysokiego ryzyka**, w ramach kalendarza szczepień, szczepione są szczepionką 13-walentną. Czy możliwe jest, aby dzieci urodzone przedwcześnie miały otrzymać inną szczepionkę? To jest ważna sprawa, bo dotyka odpowiedzialności za zapewnienie jednakowej i najlepszej ochrony wszystkim dzieciom szczepionym obowiązkowo, a także równego traktowania wszystkich grup objętych obowiązkowym kalendarzem szczepień - dodaje Sabina Szafraniec, prezes Stowarzyszenia „Parasol dla Życia”; powołanego w celu Pomocy Rodzinom Dzieci Cierpiących Na Skutek Inwazyjnych Chorób Bakteryjnych; mama Kuby, który w wieku 9 miesięcy zachorował na inwazyjną chorobę pneumokokową i o życie walczył 2 miesiące. __________________________________________________________________________
* Dane do tych wyliczeń pochodzą z Kielc, gdzie od stycznia 2006 roku władze szczepią przeciwko pneumokokom wszystkich małych kielczan do 2 roku życia. Dane te obejmują poniższe:
– Populacja urodzonych dzieci w Kielcach w ciągu dwóch lat kalendarzowych (3200)
– Liczba dzieci hospitalizowanych w Kielcach z powodu zapalenia płuc (136 – średnia z dwóch lat) – % dzieci hospitalizowanych w Kielcach z powodu zapalenia płuc (4,25)
– Spadek liczby hospitalizacji z powodu zapalenia płuc po wprowadzeniu szczepień przeciwko pneumokokom szczepionką 7-walentną, a potem 13-walentną (65%)
– Liczba narodzin w ciągu roku w Polsce (ponad 400 000), [GUS, Rocznik Demograficzny 2010] – Estymowana liczba wcześniaków urodzonych w całym roku (ok. 10% całej populacji)
– Roczna estymowana liczba wcześniaków hospitalizowanych z powodu zapalenia płuc na podstawie danych kieleckich (1700)
– Koszt zaszczepienia PCV13 jednego dziecka w roku budżetowym 450 (PLN) – Koszt hospitalizacji jednego dziecka z powodu zapalenia płuc (3060 PLN)
– Roczna estymowana liczba wcześniaków, które unikną hospitalizacji z powodu zapalenia płuc po zaszczepieniu szczepionką 7-walentną lub 13-walentną (1105)
– Oszczędności dla budżetu państwa z tytułu zaszczepienia wcześniaków szczepionką PCV13 (3 381 300) **
Dzieci z grup wysokiego ryzyka objęte dotychczas refundacją szczepień przeciw pneumokokom [Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 24.06.2008 r., Dziennik Ustaw Nr 122, poz. 795.]
1.Dzieci przedwcześnie urodzone do ukończenia 1 r.ż. chore na dysplazję oskrzelowo-opłucną.
2. Dzieci od 2 m.ż. do ukończenia 5 r.ż.: po urazach i z wadami ośrodkowego układu nerwowego przebiegającymi z wyciekiem płynu mózgowo-rdzeniowego, chorujące na:
– przewlekłe choroby serca z niewydolnością układu krążenia,
– schorzenia immunologiczno-hematologiczne,
– małopłytkowość idiopatyczną,
– ostrą białaczkę, chłoniaki, sferocytozę wrodzoną,
– asplenię wrodzoną lub po splenektomii,
– zespół nerczycowy o podłożu genetycznie uwarunkowanej strukturopatii,
– pierwotne zaburzenia odporności,
– zakażone HIV,
– przed planowanym przeszczepem lub po przeszczepie szpiku, narządów wewnętrznych lub wszczepieniu implantu ślimakowego
Szczepionki skoniugowane
10-walentna11 Wskazania do stosowania - zapobieganie (czynne uodparnianie)
1. Inwazyjnej Chorobie Pneumokokowej
2. ostremu zapaleniu ucha środkowego wywołanemu przez serotypy szczepionkowe Streptococcus pneumoniae
13-walentna2 Wskazania do stosowania - zapobieganie (czynne uodparnianie)
1. Inwazyjnej Chorobie Pneumokokowej
2. zapaleniu płuc
3. ostremu zapaleniu ucha środkowego wywołanemu przez serotypy Streptococcus pneumoniae zawarte w szczepionce
Szczepionka 13-walentna stworzona została na naukowych podstawach szczepionki 7-walentnej, wyznaczającej standard w profilaktyce chorób pneumokokowych u dzieci na całym świecie.12,13 13-walentna zawiera 13 serotypów bakterii pneumokokowej: 1, 4, 5, 6B, 7F, 9V, 14, 18C, 19F 23F oraz 3, 6A, 19A, odpowiedzialnych za choroby inwazyjne i nieinwazyjne.
1.Patrzałek M., Albrecht P., Sobczyński M.; Sigficant decline in pneumonia admission rate after the introduction of routine 2+1dose schedule heptavalent pneumococcal conjugate vaccine (PCV7) in children under 5 years of age in Kielce, Poland. Eur JClin Microbiol infect Dis
2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevenar 13 09/2010
3. W. Hryniewicz, Epidemiologia zakażeń pneumokokowych w Polsce i na świecie, Elsevier, styczeń 2010,str 4
4. E.C. Dinleici i Z.Abidin. Current knowledge regarding the investigational 13-velent pneumococcal conjugate vaccine “Expert Rev. Vaccines 2009; 8 (8), 977-986.
5. Dagan R. Givon-Lavi N, Leibovitz E, et al. Introducion and proliferation of multidrug-resistant Streptococcus pneumoniae serotype 19A clones that cause acute otitis media in an unvaccinated population. J Infect Dis. 2009; 199:776-785
6.Hicks LA, Harrison LH, Flannery B, et al: for Active Bacterial Core Surveillance Program of the Emerging Infections Program Network. Incidence of pneumococcal disease due to non-pneumococcal conjugate vaccine (PCV7) serotypes in the United States during the era of widespread PCV7 vaccinations, 1198-2004. J Infect Dis. 2007; 196:1346-1354
7. .W.Hryniewicz, 30-31.08.2010 Konferencja Naukowa Polskiego Towarzystwa Mikrobiologów „Mikrobiologia 100 lat po Robercie Kochu” 8. Le Monnier A et al. Clin Infect Dis. 2006; 42(8): 1135-40.
9. Aguiar et al. Vaccine 2010; 28(32): 5167-5173.
10. Van der Linden et al. Eur J Clin Microbiol Infec Dis 2010 29: 749-754.
11. Charakterystyka Produktu Leczniczego Synflorix
12. WHO technical report series 927, annex 2, Recommendations for the production and control of pneumococcal coniugate vaccines.
13. „Szczepienia ochronne”, Bernatowska E. (Warszawa, 2010), str.64;
Bądź pierwsza - Napisz komentarz